Goed recht?

Systemen in Nederland zijn lang niet altijd rechtvaardig. En het recht is ook niet per se rechtvaardig, kwam ik dit jaar achter. Dat leerde ik toen ik ongewild in conflict kwam met mijn ex.

“Ze komt bij jou wonen”
De details van twee jaar lang een krakkemikkig co-ouderschap doen er niet eens zoveel toe. Dat samen zorgen voor een kind terwijl je steeds verder uit elkaar groeit lastig is, hoef ik mijn collega-ouders met zo’n constructie niet uit te leggen. Het is een pittige uitdaging die tijd en energie kost, maar: alles voor je kind, toch? Ik was zelf groot voorstander van deze constructie, want ik geloof heilig dat een kind een vader en een moeder nodig heeft. Mijn ex-man zag ik altijd als een goede, toegewijde vader. Hij kon dingen bieden die ik niet kon en andersom.Tot er een mail kwam. Een week na het huwelijk met zijn nieuwe vrouw. Onze dochter moest bij mij komen wonen. Ik was als co-ouderschapspartner te vermoeiend, namelijk. En het was het beste voor onze dochter, dat ook. Zijn besluit stond vast. Alleen een weekend in de veertien dagen kon nog. Geen margedagen, feestdagen of vakanties.Ik ga niet leuren met ons kind
Ik was in shock. Echt in shock. En wist gelijk: hier valt met hem niet over te praten. Dat bleek ook toen ik het hem tevergeefs toch aanbood. Maar wat ik dan moest doen, wist ik ook niet goed. Ik besprak het veel en vaak met de mensen om mij heen.

Natuurlijk was en is mijn dochter meer dan welkom bij mij. Ik besloot daarom direct: ik ga niet leuren met ons kind. Hij wil niet meer, dan heeft het geen zin om af te dwingen dat ze er toch zou moeten zijn. En dan is ze dus bij mij. We konden deze pittige boodschap verpakken in een mooi verhaal, wellicht zou de emotionele schade dan meevallen. Ze zou in ieder geval van mij niet, nooit horen wat ik vond van deze actie. Ze zou zich welkom en gewenst voelen bij mij, dat was het belangrijkst. En de praktische zaken kwamen we dan wel uit. Het was altijd een reële man geweest en ook al had ik dat de afgelopen tijd niet als zodanig terug zien komen; hij zou toch nog steeds ook het beste voor onze dochter willen. Daar was ik van overtuigd.

Kan dat zomaar?
Het werd me veel gevraagd: kan dit zomaar? Ik vond de vraag niet zo relevant; het was nou eenmaal zo. En ik ging niet leuren. Maar toen ik het navroeg bij mijn inmiddels ingeschakelde advocaat, vond ik het antwoord ontluisterend.

Want: nee, het kan niet zomaar. We hadden ons co-ouderschap immers vastgelegd in een convenant, bekrachtigd door de rechtbank. Dat zou gewijzigd moeten worden met mijn toestemming. Maar: als ik geen toestemming gaf, dan zou hij naar een rechter kunnen stappen en daar een andere contactregeling eisen. Niets aan de hand, want ik zou aldaar nog steeds kunnen zeggen dat ik dat niet wilde en wilde vasthouden aan de gezamenlijke, eerder gemaakte afspraken omdat ik het juist in belang vond van ons kind dat we samen voor haar zorgden. Even los van de emotionele impact (twee ouders die zeggen dat ze je niet willen is een stukje pittiger dan één, zacht gezegd) zou de consequentie zijn dat de Raad voor de Kinderbescherming een onderzoek ging instellen om te bepalen wat het beste zou zijn voor onze dochter. En daar zou de rechter dan een uitspraak op baseren.

Oftewel: ik ging mee in deze eis, of kon de Raad op de stoep verwachten met zelfs als mogelijk risico dat er werd bepaald dat het bij haar vader veel beter wonen was. Had ik met dit boven mijn hoofd überhaupt een keus? Nee dus. Geen haar op mijn hoofd die overwoog om te verklaren dat ze bij mij niet vaker welkom was en al helemaal niet met zo’n consequentie.

Tot zover de waarde van een echtscheidingsconvenant.

Want: kan het zomaar? Ja dus. Het kan zomaar. En er bleek nog veel meer zomaar te kunnen.

Drastische verandering
Dit betekende dus een nieuwe realiteit. Nu ben ik van nature vrij flexibel ingericht, dus het idee dat ik er voortaan alleen voor zou staan wende al snel. Spannend? Ja, dat wel. Alle verantwoordelijkheid en zorg dragen voor een meisje van vijf is geen sinecure. Hoe slecht het contact tussen mijn ex en mij af en toe ook liep; ik was nog steeds dankbaar dat we allebei naar haar keken en hij haar ook dingen meegaf en leerde. Want ik ben maar ik, met al mijn tekortkomingen, blinde vlekken en pijnpunten, net als iedere ouder. Daarom vond ik twee ouders zo gezond.

Maar goed: wat niet kan, kan niet. Dus besloot ik er volledig voor te gaan: ik zou onze dochter een veilig, stabiel en gelukkig thuis bieden. Hoe dan ook.

Het zou wel een enorme verandering betekenen in mijn structuur en dat baarde me zorgen. Mijn eigen bedrijf was nog maar een jaar jong. En de zaken gingen best heel goed, maar niet zomaar. Het betekende heel hard werken. In de oude situatie kon ik mijn dochter in mijn weken zelf van school halen. De weken dat ze bij haar vader was, werkte ik dan zo’n zestig uur ter compensatie. Zo hoefde ik geen opvang voor haar te regelen, op incidenteel een oppas in de avonduren na. Pittig? Ja. Te doen? Heel goed. Maar, dat zou drastisch veranderen. Als ik hetzelfde aantal uren wilde maken zodat de groei van mijn bedrijf zou doorzetten, had ik naschoolse opvang nodig en een flink aantal uren ook. Meer dan dat ik eigenlijk wilde voor mijn dochter. Want ik heb niets tegen buitenschools opvang, maar ik vind het ook belangrijk dat ze tijd thuis kan doorbrengen met een ouder die aandacht voor haar heeft.

De nieuwe situatie zou betekenen: minder werken, mensen inhuren. En dat betekende: minder groei. Erg? Nee, niet zo. Maar wel een beetje jammer. Helemaal omdat mijn ex zichzelf vrij had gespeeld om zijn opleiding nu in alle rust af te maken en daarna zonder zorgen aan zijn goedbetaalde baan te beginnen. Met zijn handen volledig vrij, op een weekend in de veertien dagen na. Klinkt niet per se heel eerlijk, toch?

Geeft niet, dacht ik nog. Dan maar iets langzamer en iets minder. En het kon niet zo zijn dat ik niet gecompenseerd zou worden. Kinderalimentatie is immers een vaststaand recht en dat zou natuurlijk verdubbelende kosten van de kinderopvang en haar levensonderhoud compenseren. En reëel zou ook zijn dat een gedeelte van de gederfde omzet opgevangen zou worden.

Dat zou betekenen dat ik mijn ambities, wellicht iets langzamer, toch waar kon maken. Die ambities had (en heb) ik overigens niet alleen maar voor mezelf; juist ook voor mijn dochter. Ik wilde iets opbouwen waar zij ook een eigen ambitie aan zou kunnen ontlenen, maar vooral ook iets dat haar in de toekomst financiële vrijheid zou kunnen geven.

Ik had het mis, ik maakte kennis met de standaard
Ik had het mis. Heel erg mis. Wilde mijn ex dan niet betalen? Jawel. Precies het bedrag dat uit de gestandaardiseerde berekening kwam en geen cent meer.

Zo’n gestandaardiseerde berekening is er natuurlijk niet voor niets, dat snap ik ook. Biedt soelaas als twee ouders er niet uitkomen en zorgt voor minder excessen. Prima. En wellicht klinkt het op eerste gezicht wel verwend dat ik meer geld wilde, maar de situatie die er nu is ontstaan klopt wat mij betreft van geen kant.

Ik krijg door die berekening namelijk precies het bedrag per maand dat ik ook moet betalen aan kinderopvangkosten die ik eerder niet had. En die kinderopvangkosten moet ik maken als ik mijn gewerkte uren (dus omzet, dus inkomen) op peil wil houden. Bovendien: zelfs met die opvang kan ik nog steeds niet het aantal uren maken dat ik hiervoor maakte, dus ik loop omzet mis, zelfs als ik mensen inhuur. Oftewel: ik draag volledige (financiële) verantwoordelijkheid, ik heb de volledige zorg en het alimentatiebedrag dekt op geen enkele manier alle kosten. Want mijn dochter moet ook eten, verdient ook kleren die haar passen en ik zie haar bovendien heel graag haar talenten ontwikkelen met muziek- sport of toneelles. Die kosten komen nu volledig voor mijn rekening en kan ik dus allemaal uit eigen zak gaan betalen.

Dubbel gestraft
Daar wordt het nog krommer, want als ik er voor kies om dat inderdaad uit eigen zak te betalen, wat ik uiteraard doe, betekent dit dat ik minder kinderalimentatie zal krijgen. Hoe dat kan? Ik investeerde zoveel mogelijk van mijn verdiende geld weer terug in mijn bedrijf zodat mijn bedrijf kon groeien. Daar vloeide uit voort dat ik mezelf precies genoeg uitbetaalde voor de hypotheek, vaste lasten, eten, af en toe iets leuks, een vakantie en verder niets. Zo kon ik namelijk groeien. Geen rare strategie als startende ondernemer. Integendeel.

Mijn inkomen is dus, onder de streep, heel laag in deze opstartperiode. Maar, nu komt het: om mijn dochter te kunnen geven waarvan ik vind dat ze het verdient, moet ik mezelf dus meer gaan uitbetalen. En dat betekent dat mijn inkomen stijgt. De gestandaardiseerde berekening gaat namelijk onder andere uit van het inkomen van de ouders. Hoe hoger mijn inkomen, hoe lager het alimentatiebedrag. Dat betekent dus dat als ik mezelf meer uitbetaal, ik minder kinderalimentatie krijg. Ik word dan dus aan twee kanten gestraft: ik kan minder investeren in mijn bedrijf (dus minder goed groeien) en met een hoger inkomen wordt de compensatie van de kosten die ik maak minder, want de kinderalimentatie daalt.

Daarbij komt ook nog: de kinderopvangkosten van mijn ex vallen weg. Ik ken die bedragen niet exact, maar het zal in de buurt komen van…precies: het bedrag aan kinderalimentatie dat hij nu moet betalen. In plaats van te betalen aan de kinderopvangorganisatie, betaalt hij nu aan mij. Hij is daarmee van alle zorg en verantwoordelijkheid “verlost” en het kost hem nauwelijks een cent meer.

Dat klopt wat mij betreft écht niet.

En nu? In ieder geval niet naar de rechter.
En nu niks. Dit is waar ik het mee kan doen. En geloof me: ik heb alles geprobeerd. Mijn ex wil gewoon niet meer betalen. Zelfs toen ik voorstelde dat hij het verschil dan maar op haar spaarrekening over zou maken omdat er voor mij weinig ruimte overbleef om te sparen voor haar studie, was het antwoord nee. Sterker: zijn voorstel was zelfs dat ik de kinderopvang in de vakantieweken zou betalen als ze bij hem zou zijn. Want uiteindelijk had ik het dan nog wel voor elkaar kunnen krijgen dat hij de helft van de schoolvakanties op zich zou nemen.

Als ik niet akkoord zou gaan met het bedrag uit de gestandaardiseerde berekening, zou hij naar de rechter stappen. Die rechter zou niet meer kinderalimentatie gaan toezeggen dan de gestandaardiseerde berekening liet zien, want zulke berekeningen zijn er niet voor niets. Dus het hield op. Dus ik hield op, vooral. Want dit proces had me al veel te veel tijd, energie en frustratie gekost. En dat ging rechtstreeks ten koste van ons kind. Een gang naar de rechter trok ik niet meer, helemaal niet nadat leugen na leugen mijn kant op kwam. En er zelfs werd aangevoerd dat ik door mijn zelfstandig ondernemerschap zelf koos voor inkomensderving. Dat mijn contract niet was verlengd destijds en ik een eigen bedrijf verkoos boven een WW-uitkering deed daar niets aan af. Dat ik de beslissing aandurfde om voor mezelf te beginnen juíst omdat ik een co-ouderschap had en dus substantieel meer tijd, ook niet. En dat ik allerlei financiële verplichtingen was aangegaan, er van uitgaande dat ik een co-ouderschap had, ook niet. Ik gaf het op. Ik wilde weer een blije moeder zijn, geen verdrietige en boze.

Tot zover dus de waarde van een echtscheidingsconvenant én “het systeem”. Hij kon gewoon eenzijdig alles omgooien. Voor een, als je het mij vraagt, schijntje.

Betaal met liefde of betaal niet
Waar ik op hoopte, echt op hoopte, was dat mijn ex het onze dochter zou gunnen op te groeien in een wereld waar ze alle mogelijkheden had. Want die kinderalimentatie is er niet voor mij, die is er voor haar. En nu is de kinderalimentatie er om haar kinderopvang te betalen. Die hoop is dus niet ingelost en heel eerlijk: dat hoeft inmiddels ook niet meer.

Want “En nu? Nu niks.” is natuurlijk niet waar. “Nu alles”, eerder. Blijven hangen in onrecht past niet bij me en is ook niet wat ik onze dochter wil meegeven. Mijn opdracht is nu om die wereld waarin zij alle mogelijkheden heeft voor haar te blijven scheppen. Dan maar in m’n eentje. En dat laat ik op geen enkele manier afhangen van wat rechters, exen of advocaten reëel vinden aan kinderalimentatie. Dat laat ik überhaupt niet afhangen van geld.

Dus ik zie dit als een kans. Voor ons tweetjes. We gaan er iets ontzettend gaafs van maken, samen met alle lieve mensen om ons heen. En ik houd daarin vast aan mijn ambities, zowel die voor mijn bedrijf als die voor ons levensgeluk. De uitdaging om daar balans in te vinden, die gaat slagen. Hoe weet ik nog niet precies, maar hoe dan ook: dat weet ik wel.

En wat ik ook weet? Dat ik me helemaal niets aan ga trekken van welke alimentatieregeling dan ook. Betaal met liefde, of betaal niet. Ik weet namelijk dat ik met alle liefde elke dag voor haar zorg, zo goed als ik kan. En ik weet ook: wij redden ons wel.

Alles voor je kind, toch?

Nawoord: ik besef dat er veel schrijnendere situaties zijn dan die van mij. Die van mijn eigen ouders was daar ook een voorbeeld van. Juist daarom heb ik zoveel bezwaar tegen “het systeem” en kaart ik dit graag aan. Ook om andere ouders te wijzen op deze, wat mij betreft, ernstige hiaten in een verouderd systeem. En goed na te denken over de afspraken die ze maken als er onverhoopt wordt gescheiden. Er zijn vele voorbeelden vergelijkbaar met deze en zoals gezegd: nog wel veel schrijnender ook. Mijn dochter en ik komen niets tekort, daar zorg ik wel voor. Er zijn veel moeders en vaders die het minder hebben dan wij. Maar het hierboven beschreven systeem zou voor niemand zo moeten werken.
 
Ik besef ook dat mijn ex-man zijn eigen verhaal zal hebben. Daarom heb ik me in dit stuk beperkt tot feiten die ik 100% kan onderbouwen. 

5 reacties

  • Jorn zegt:

    Het systeem is absurd. Op alle vlakken. Ik ben er godzijdank NA alle officiële regelingen goed uitgekomen met mijn ex. Maar dit geeft wel aan hoe verschrikkelijk kut het systeem kan falen als een van beide partijen gaat bokken.
    Ik vind je ontzettend sterk, en snap dat je niet naar de rechter stapt. En ik vind je ex wederhelft een uiterst zwak voorbeeld van ons geslacht. En dan druk ik me heel netjes uit. #fail

  • Jaap Gerssen zegt:

    Je hebt een verstandig besluit genomen, om niet in de verontwaardiging over het systeem te blijven “hangen”. Sterkte. ! Ben trots op je.

  • Sandy zegt:

    Lieve Minke,
    Het systeem faalt zwaar, maar de grootste faal is een ouder die 1 weekend in de 14 dagen zijn kind wil zien. Een ouder die liever een ex dwars zit dan zijn kind te willen zien groeien op alle vlakken. Het is gewoon egoïstisch en misgunnen als je het mij vraagt.
    Maar jij komt er wel HOE DAN OOK! En Em ook met de liefde van jou en mensen om haar heen.
    Je gaat er versteld van staan hoe dingen opgelost worden.
    Zolang je positief blijf en het beste doet voor jullie wordt je beloont dat geloof ik.

    Gek he hoe mensen zo kunnen veranderen. Dat dan weer wel en heel jammer ook.
    Heel mooi krachtig stuk en herkenbaar 😉

  • imelda zegt:

    Heel goed stuk Minke. En je keuzes zijn logisch maar vooral verantwoord.
    (f…the system)

  • Daan zegt:

    Het systeem is inderdaad verschrikkelijk voor alle partijen. Omwille van de kinderen slik je maar een hoop want je zilt ze niet onbedoeld opzadelen met alle stress en ellende die een conflict met zich mee brengt, advocaten, wijkbureaus, kinderbescherming, voor hoe lang? Dus schik je maar, probeer je er ‘samen’ uit te komen met je ex, dat toch altijd weer lastig is en slik je meer dan je eigenlijk wilde voor de tere zieltjes van je kinderen. Moeilijk, maar uiteindelijk beter voor iedereen dan een slepend conflict. Een knoop doorhakken en vrede hebben met de nieuwe situatie geeft rust en regelmaat, misschien niet die regelmaat die je voor ogen had.

Geef een reactie